Віцебскае праваслаўнае жаночае духоўнае вучылішча — навучальная ўстанова, якая ажыццяўляе падрыхтоўку спецыялістаў па спецыяльнасцях: рэгент, іканапісец, майстар па царквоўнай вышыўцы.
Форма навучання - вочная. У вучылішча прымаюцца дзяўчаты і жанчыны ва ўзросце ад 17 да 35 гадоў, якія маюць сярэднюю або вышэйшую адукацыю. Поўны тэрмін навучання - 3 гады. Навучэнцам прадастаўляецца бясплатнае пражыванне і харчаванне.
Пасля заканчэння вучылішча выпускніцы атрымліваюць розную спецыялізацыю, у залежнасці ад кваліфікацыі і вынікаў вытрыманых выпрабаванняў: рэгент царкоўнага хору, псаломшчык, спявак, чытальнік-устаўшчык, іканапісец або іканапісец-далічнік, а таксама спецыяліст па добраўпарадкаванні кветак.
Гісторыя
Віцебскае праваслаўнае жаночае духоўнае вучылішча было адкрыта 2 красавіка 1864 года па благаславенню Свяцейшага Сінода і забяспечвала дочкам святароў атрыманне сярэдняй адукацыі.
Першай яго начальніцай стала баранэса Марыя Аляксандраўна Бодэ. Вучылішча было трохкласным з шасцігадовым тэрмінам навучання. Нараўне з выкладаннем Закона Божага і касцёльнага спеву, вывучалі чытанне і ліст на рускай і славянскай мовах, рускую і славянскую граматыку, чыстапісанне, арыфметыку, рускую і ўсеагульную гісторыю, геаграфію, педагогіку, маляванне. Па жаданні выхаванкі маглі навучацца гульні на фартэпіяна і скрыпцы. Вучаніц прывучалі да вядзення хатняй гаспадаркі, працы ў садзе і агародзе. Акрамя таго старшакласніцы атрымлівалі звесткі аб выхаванні і правільным доглядзе за дзецьмі, аб сыходзе за хворымі і аказанні першай медыцынскай дапамогі, аб прымяненні розных лекавых раслін.
У 1868 годзе імператар Аляксандр II зацвердзіў «Статут епархіяльных жаночых вучылішчаў». У сувязі з гэтым вучылішчы духоўнага ведамства сталі перакладаць на праграмы епархіяльных жаночых вучылішчаў, паколькі выхаванкі апошніх маглі прэтэндаваць на званне хатніх настаўніц па асобных прадметах, у якіх яны дасягнулі добрых поспехаў. Віцебскае епархіяльнае жаночае вучылішча было адным з першых на тэрыторыі Беларусі, які меў такі статус. У выніку гэтага пераўтварэння было пашырана кола выкладаемых навук: дадалася пісьменства, гісторыя рускай літаратуры, фізіка, геаметрыя. Спачатку навучальная ўстанова складалася пад заступніцтвам імператрыцы Марыі Аляксандраўны, жонкі Аляксандра II, затым — імператрыцы Марыі Фёдараўны, жонкі Аляксандра III. Такое заступніцтва давала магчымасць мець больш шырокую адукацыйную праграму па параўнанні з іншымі вучылішчамі духоўнага ведамства Расійскай імперыі. У 1901—1902 гады вучылішча было паступова пераўтворана ў шасцікласнае, а ў 1912 годзе быў адкрыты дадатковы сёмы педагагічны клас.
У 1901 годзе быў пабудаваны новы будынак для вучылішча, у 1902 годзе адбылося адкрыццё яшчэ двух будынкаў і Свята-Духаўскай царквы.
Падчас Першай сусветнай вайны ў будынку вучылішча знаходзіўся ваенны шпіталь. У 1920-я гады размяшчаўся штаб Віцебскай авіябрыгады. Будынак вучылішча захаваўся і сёння. У ім размяшчаецца Віцебскі абласны выканаўчы камітэт (вул. Гогаля, 6).
У 2013 годзе, напярэдадні 150-гадовага юбілею, па благаславенню арцыбіскупа Віцебскага і Аршанскага Дзімітрыя пачалася праца па адраджэнні Віцебскага жаночага духоўнага вучылішча.
Кантакты:
210026, горад Віцебск, вуліца Талстога 15
Сайт вучылішча: vdu.by
